یکشنبه، ۵ مهر ۱۴۰۵
«روزی متوجه میشوی رؤیایت به این دلیل از بین رفت که آسایش را به تلاش ترجیح دادی. نگذار این حسرت برای همیشه همراهت بماند.»
آیا تا به حال آنقدر به شرایط راحت زندگی عادت کردهاید که دیگر برای تغییر دادن آن تلاشی نکنید؟
دن اورلوفسکی، بازیکن سابق لیگ فوتبال آمریکایی (NFL)، در این مقاله توضیح میدهد که آسایش بیش از حد میتواند مانعی برای رشد انسان باشد؛ موضوعی که فقط به ورزشکاران یا موفقیت شغلی محدود نمیشود و در زندگی خانوادگی و نقش پدر نیز اهمیت زیادی دارد.
در ورزش حرفهای، بازیکنانی وجود دارند که استعداد و توانایی کافی دارند، اما پس از رسیدن به موفقیت، دیگر مانند گذشته تلاش نمیکنند. نتیجه این است که جایگاه خود را از دست میدهند.
فرزندپروری نیز تا حدی همینطور است.
گاهی راحتتر است روی مبل بنشینیم تا با فرزندمان بازی کنیم. راحتتر است گفتوگوی دشوار با کودک را به زمان دیگری موکول کنیم. حتی ممکن است ترجیح دهیم دیگران بخشی از مسئولیتهای تربیتی ما را بر عهده بگیرند.
اما رشد معمولاً زمانی اتفاق میافتد که آماده باشیم کمی از منطقه امن خود فاصله بگیریم.
در ادامه، ۴ دلیل مهم برای خارج شدن پدرها از منطقه امن و پذیرفتن چالشهای سازنده زندگی را بررسی میکنیم.
استراحت کردن بعد از یک روز طولانی کار، لذتبخش است. نشستن روی مبل و تماشای تلویزیون یا تلفن همراه نیز ممکن است در کوتاهمدت احساس آرامش ایجاد کند.
اما اگر این سبک زندگی به عادت تبدیل شود، ممکن است انگیزه فرد برای فعالیت و ارتباط با دیگران کاهش پیدا کند.
بدن برای قویتر شدن به فعالیت نیاز دارد و روابط خانوادگی نیز بدون توجه و تلاش عمیق نمیشوند.
برای یک پدر، راحتترین انتخاب همیشه بهترین انتخاب نیست.
شاید بعد از یک روز خستهکننده، راحتتر باشد که روی مبل بنشینید تا اینکه روی زمین کنار فرزندتان بنشینید و با او بازی کنید.
شاید راحتتر باشد که گفتوگویی دشوار با فرزندتان را به روز دیگری موکول کنید.
شاید حتی صحبت کردن درباره یک مشکل خانوادگی با همسرتان را به تعویق بیندازید، چون گفتوگوهای جدی همیشه راحت نیستند.
اما همین انتخابهای کوچک میتوانند در طول زمان اهمیت زیادی پیدا کنند.
اگر کودک از شما میخواهد با او بازی کنید، حتی اگر خسته هستید، چند دقیقه واقعاً در بازی او حضور داشته باشید.
اگر فرزندتان مسئلهای دارد، به جای کنار گذاشتن موضوع، با آرامش درباره آن صحبت کنید.
اگر مدت زیادی است فعالیت بدنی نداشتهاید، با یک پیادهروی کوتاه شروع کنید.
هدف این نیست که همیشه خودتان را تحت فشار قرار دهید؛ هدف این است که راحتی را به تنها معیار تصمیمگیری تبدیل نکنید.
خارج شدن از منطقه امن همیشه به معنای انجام کارهای بزرگ و خطرناک نیست.
گاهی یک «ریسک» در زندگی خانوادگی یعنی کاری را انجام دهید که از نظر عاطفی برایتان دشوار است.
برای مثال، عذرخواهی کردن از فرزند ممکن است برای بعضی پدرها سخت باشد.
اعتراف به اینکه اشتباه کردهاید، شاید احساس ناخوشایندی ایجاد کند؛ اما همین رفتار میتواند اعتماد کودک را تقویت کند و به او یاد بدهد که پذیرفتن اشتباه نشانه ضعف نیست.
گاهی کودک ناراحت است و گریه میکند.
ممکن است دیدن احساسات شدید فرزند برای شما دشوار باشد و ندانید چه واکنشی نشان دهید. در چنین لحظهای، فرار کردن از موقعیت شاید راحتتر باشد، اما ماندن در کنار کودک و گوش دادن به او میتواند به رابطه شما کمک کند.
حتی تصمیمهای مالی خانواده نیز گاهی نیازمند خارج شدن از منطقه امن هستند؛ مانند سرمایهگذاری روی آموزش، مهارت یا تجربهای که میتواند به آینده فرزند کمک کند.
گاهی پاسخ همین سؤال، نقطه شروع تغییر است.
ممکن است لازم باشد:
از فرزندتان بابت اشتباهی که کردهاید عذرخواهی کنید.
درباره احساسات خود با همسرتان صادقانه صحبت کنید.
به فرزندتان اجازه دهید احساساتش را بیان کند.
درباره یک تصمیم مهم خانوادگی گفتوگو کنید.
برای یک تجربه خانوادگی جدید برنامهریزی کنید.
رشد رابطهها معمولاً در جایی اتفاق میافتد که کمی آسیبپذیر بودن را میپذیریم.
گاهی انجام ندادن یک کار بسیار راحتتر از انجام دادن آن است.
برای مثال، ممکن است پدر و مادر درباره موضوعی مانند بلوغ و تغییرات دوران نوجوانی با فرزندشان صحبت نکنند، چون گفتوگو درباره این مسائل برایشان دشوار یا خجالتآور است.
در نتیجه ممکن است انتظار داشته باشند مدرسه یا معلم این موضوع را توضیح دهد.
اما فرزندپروری فقط درباره انجام کارهای آسان نیست.
پدر بودن و همسر بودن، مسئولیتهایی دارد که نمیتوان همیشه آنها را به دیگران واگذار کرد.
گفتوگو با فرزند درباره موضوعات حساس، تعیین قوانین خانه، آموزش مسئولیتپذیری و همراهی با کودک در دوران دشوار، بخشی از نقش والدین است.
ممکن است مدرسه، مربی، دوستان یا سایر اعضای خانواده در تربیت کودک نقش داشته باشند، اما این موضوع جایگزین مسئولیت والدین نمیشود.
اگر گفتوگویی لازم است، زمان مناسبی برای آن تعیین کنید.
اگر فرزندتان اشتباهی کرده است، فقط به تنبیه یا سرزنش اکتفا نکنید و درباره علت رفتار و پیامدهای آن صحبت کنید.
اگر موضوعی برایتان دشوار است، قبل از صحبت کردن اطلاعات معتبر کسب کنید و سپس با زبان متناسب با سن کودک با او گفتوگو کنید.
پدر بودن فقط در لحظات شاد و آسان خلاصه نمیشود.
گاهی بهترین کاری که میتوانید برای فرزندتان انجام دهید، حضور در همان موقعیتهایی است که ترجیح میدهید از آنها فرار کنید.
دن اورلوفسکی برای توضیح این موضوع به مایکل فلپس، شناگر پرافتخار آمریکایی، اشاره میکند.
فلپس در دوران حرفهای خود تمرینهای بسیار زیادی انجام داد و به یکی از پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ المپیک تبدیل شد.
موفقیت او اتفاقی نبود.
رسیدن به سطح بالا نیازمند تمرین، تکرار، نظم و تحمل دشواری بود.
در زندگی خانوادگی نیز همین اصل تا حدی صدق میکند.
اگر همیشه سادهترین و راحتترین گزینه را انتخاب کنیم، ممکن است فرصت تجربه کردن، یادگیری و بهتر شدن را از دست بدهیم.
مثلاً:
به جای اینکه تمام شب را با تلفن همراه بگذرانید، بخشی از زمان را به فرزندتان اختصاص دهید.
به جای اینکه همیشه بگویید «چون من میگویم»، وقتی شرایط مناسب است دلیل تصمیم خود را برای کودک توضیح دهید.
به جای اینکه منتظر یک فرصت ویژه برای تفریح خانوادگی باشید، از یک برنامه ساده در پارک یا خانه شروع کنید.
به جای اجتناب از مسئولیتهای دشوار، آنها را فرصتی برای رشد بدانید.
از خودتان بپرسید:
«اگر قرار باشد پدر بهتری باشم، چه کاری باید انجام دهم که امروز برایم کمی سخت است؟»
شاید پاسخ، فقط ۲۰ دقیقه بازی بدون تلفن همراه باشد.
شاید یک گفتوگوی صمیمانه با فرزندتان باشد.
شاید عذرخواهی کردن باشد.
شاید تنظیم بهتر زمان کار و خانواده باشد.
قرار نیست هر روز کار خارقالعادهای انجام دهید. کافی است بهتدریج استاندارد حضور و مسئولیتپذیری خود را بالاتر ببرید.
راحتی بخشی طبیعی از زندگی است و استراحت و آرامش نیز برای سلامت جسم و روان اهمیت دارند. مسئله زمانی ایجاد میشود که راحتی بهانهای برای فرار از مسئولیت، ارتباط و رشد شود.
تجربه دن اورلوفسکی بر این نکته تأکید دارد که پدران برای ساختن روابط عمیقتر با فرزندان و خانواده، گاهی باید کارهایی را انجام دهند که آسان یا راحت نیستند.
چهار نکته اصلی این مقاله عبارتاند از:
آسایش بیش از حد میتواند انگیزه و تحرک را کاهش دهد.
پذیرفتن ریسکهای منطقی میتواند به رشد روابط خانوادگی کمک کند.
پدران نباید مسئولیتهای دشوار تربیتی را همیشه به دیگران واگذار کنند.
خارج شدن از منطقه امن میتواند ظرفیت رشد و عملکرد بهتر را افزایش دهد.
در نهایت، پدر خوب بودن به معنای کامل بودن نیست.
گاهی فقط کافی است وقتی انجام کاری سخت است، به جای عقبنشینی از خودتان بپرسید:
«آیا این همان کاری نیست که خانواده من همین حالا به آن نیاز دارد؟»
ممکن است پاسخ، شما را به سمت گفتوگویی ببرد که مدتها از آن فرار کردهاید، بازیای که به دلیل خستگی کنار گذاشتهاید یا مسئولیتی که همیشه انجام آن را به فرد دیگری سپردهاید.
رشد، اغلب درست از جایی شروع میشود که تصمیم میگیریم کمی از راحتی فاصله بگیریم.
خارج شدن از منطقه امن در فرزندپروری یعنی والد گاهی کارهایی را انجام دهد که ممکن است دشوار، ناخوشایند یا نیازمند تلاش عاطفی باشند؛ مانند گفتوگوی جدی با کودک، پذیرفتن اشتباه، عذرخواهی یا اختصاص دادن زمان باکیفیت به فرزند.
خیر. استراحت و آرامش بخش مهمی از زندگی سالم هستند. مسئله زمانی ایجاد میشود که راحتی باعث شود فرد از مسئولیتهای خانوادگی، گفتوگوهای ضروری یا فرصتهای رشد دوری کند.
گوش دادن به کودک، اختصاص دادن زمان بدون حواسپرتی، بازی کردن، گفتوگو درباره احساسات و حضور در موقعیتهای دشوار از راههایی هستند که میتوانند به تقویت رابطه پدر و فرزند کمک کنند.
اگر پدر اشتباهی کرده باشد، پذیرفتن مسئولیت و عذرخواهی متناسب با سن کودک میتواند الگوی مناسبی از مسئولیتپذیری و اصلاح اشتباه به فرزند نشان دهد.
قرار نیست فرد دائماً خود را تحت فشار قرار دهد. میتوان با تغییرات کوچک شروع کرد؛ مثلاً روزانه زمانی کوتاه برای بازی با کودک، یک گفتوگوی صمیمانه یا انجام مسئولیتی که قبلاً به تعویق میانداختید اختصاص دهید.
منبع اصلی:
مقاله «Dan Orlovsky: 4 Reasons You Need to Step Into Discomfort» نوشته دن اورلوفسکی (Dan Orlovsky) و منتشرشده در وبسایت All Pro Dad.
بازنویسی و تدوین فارسی: شبکه اوقات فراغت